TEKNOLOJİCİ15

2026Yapay Zekâ3 problem2 dk

OpenAI, modellerinin üç büyük bilim problemini çözdüğünü açıkladı

Matematik, bilgisayar bilimi ve fizikte üç sonuç paylaşıldı. En çok tartışılanı, 1999'dan beri kabul gören Üstel Zaman Hipotezi'nin çürütülmesi.

OpenAI, 26 Ekim'de iç modellerinin üç ayrı alanda uzun süredir açık duran problemlere çözüm ürettiğini açıkladı. En çok ses getireni, bilgisayar biliminde Üstel Zaman Hipotezi (Exponential Time Hypothesis, ETH) olarak bilinen varsayımın çürütülmesi oldu.

Ne oldu?

OpenAI'ye göre üç sonuç şunlar: matematikte Kakeya sanısını da çözen "yerel düzleştirme" sanısının her boyutta ispatı; bilgisayar biliminde ETH'nin çürütülmesi; fizikte ise kuantum renk dinamiği dahil bazı dört boyutlu kuantum alan teorilerinin var olduğunun matematiksel ispatı. Fizik sonucu, Clay Enstitüsü'nün Milenyum Ödülü problemlerinden Yang-Mills ile de ilgili.

1999'da ortaya atılan ETH, belirli mantık bulmacalarını çözmenin, değişken sayısı arttıkça üstel olarak uzadığını söyler. TechCrunch'a göre OpenAI ve birkaç saat sonra kendi çürütmesini yayımlayan Anthropic, modellerinin bu bulmacaları beklenenden hızlı çözen algoritmalar bulduğunu öne sürüyor. Sonucu yorumlamak için çağrılan MIT'den Ryan Williams, ispatta rutin kısımların yanında birkaç "yabancı görünümlü" bölüm olduğunu ve bunun tüm topluluğun birlikte çalışmasını gerektirdiğini söyledi. OpenAI, bulgunun bilinen şifreleme sistemlerini kırmadığından makul ölçüde emin olduğunu belirtti.

Her alan için farklı bir yol izlendi: matematik çıktısı GitHub'a kondu, bilgisayar bilimi için dış bir çalışma grubu kuruldu ve OpenAI bir konferansı finanse edecek, fizik sonucunun yayımı ise fizikçilere bırakıldı.

Neden önemli?

Sonuçlar doğrulanırsa, son on yılda ETH'ye dayanan pek çok bilimsel makalenin yeniden gözden geçirilmesi gerekecek. Daha büyük soru bilimin kendisiyle ilgili: yapay zekâ ispat üretmeye başladığında insanların rolü bu ispatları anlamak, doğrulamak ve çıtayı yükselten yeni sorular sormak olabilir.

Kaynaklar

  1. Working with academic communities to build scientific understanding (OpenAI)
  2. Frontier AI labs say their models refuted the Exponential Time Hypothesis. What does that mean? (TechCrunch)

Diğer haberler

YIL2026