ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), 20 Ekim'de Federal Register'da yayımlanan bir emirle sivil federal kurumların Çinli yapay zekâ şirketi DeepSeek'in ürünlerini satın almasını yasakladı ve bu ürünlerin mevcut sistemlerden kaldırılmasını istedi.
Ne oldu?
Emir iki şey yapıyor. İlki, Hangzhou merkezli DeepSeek ile bağlı şirketlerinin geliştirdiği bilgi teknolojisi ürün ve hizmetlerini federal sivil kurumların alımlarından dışlıyor. İkincisi, DeepSeek ürünlerini ve DeepSeek teknolojisiyle geliştirilmiş üçüncü taraf ürün ve hizmetleri kurumların sistemlerinden kaldırmayı zorunlu kılıyor. TechCrunch'a göre kurumlar istisna talep edebiliyor. Dayanak, 2018 tarihli Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası.
DHS gerekçe olarak verinin işlenme biçimini gösteriyor: ABD'li kamu kullanıcılarına ait hassas bilgilerin Çin yasaları gereği Çinli yetkililerin erişimine açılabileceği uyarısında bulunuyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning ise ulusal güvenlik kavramının aşırı genişletilmesine ve teknoloji ve ticaret konularının siyasallaştırılmasına karşı olduklarını, Çinli şirketlerin haklarını savunacaklarını söyledi.
ABD, Aralık 2025'te çıkan bir yasayla DeepSeek'in istihbarat ve ulusal güvenlik sistemlerinde kullanımını zaten kısıtlamıştı. Yeni emir bunu sivil kurumlara, hem yeni alımlara hem de çalışan sistemlere genişletiyor.
Neden önemli?
Yasak yalnızca DeepSeek'in kendi uygulamasını değil, onun açık ağırlıklı modelleri üzerine kurulmuş başka şirketlerin ürünlerini de kapsıyor. Açık modeller kolayca kopyalanıp başka yazılımlara gömülebildiği için kurumların artık hangi ürünün içinde hangi modelin çalıştığını bilmesi gerekecek. Bu, yapay zekâda "modelin kökeni" sorusunun bir tedarik zinciri meselesine dönüştüğünü gösteriyor. ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ rekabeti de artık kamu satın alma kurallarına kadar iniyor.