Google maakte op 30 oktober bekend dat zijn eerste testsatelliet voor een "datacenter in de ruimte" werkt en dat het bedrijf het eerste AI-antwoord vanuit de ruimte heeft ontvangen. De eerste satelliet van het project, Project Suncatcher, draagt de eigen AI-chips van het bedrijf: TPU's.
Wat is er gebeurd?
De satelliet is samen met satellietbedrijf Planet gebouwd en kwam op 1 oktober in een baan om de aarde met de gedeelde lanceermissie Transporter-18 van SpaceX, samen met meer dan 100 andere ruimtevaartuigen. Aan boord zitten vier TPU's. Na ongeveer drie weken ingebruiknametests vroegen de ingenieurs Gemma 4, het vooraf geladen model van Google DeepMind, om een haiku over het leven in de ruimte. Het antwoord kwam toen de satelliet boven de Noorse eilandengroep Spitsbergen vloog: "Blue marble below / Data streams in silent grace / Starlight feeds my core."
Het lastige is energie. De satelliet wekt hooguit 1 kilowatt op; volgens TechCrunch kan daardoor maar één TPU tegelijk werken, telkens zo'n 20 minuten. De ingenieurs gaan nu meten hoe de chips omgaan met temperatuurschommelingen en straling. Straling kan bitfouten in het geheugen veroorzaken, waardoor gegevens ongemerkt beschadigd raken. Tests op aarde lieten zien dat de chips foutloos bleven tot ongeveer drie keer de dosis die over vijf jaar wordt verwacht; de ruimte moet dat bevestigen.
Waarom is dit belangrijk?
AI-datacenters op aarde verbruiken enorm veel stroom en koelwater. In de ruimte is zonne-energie constant en overvloedig. In 2027 stuurt Google twee krachtigere satellieten en test het laserverbindingen tussen satellieten. Maar het doel ligt ver weg: volgens het bedrijf kan deze infrastructuur pas in de jaren 2030 rendabel worden. Daarvoor moeten de lanceerkosten fors dalen; volgens een Suncatcher-analyse zou SpaceX zijn Starship misschien 1.600 tot 1.800 keer moeten laten vliegen.
Een link met de geschiedenis
Computers in de ruimte laten draaien is geen nieuw idee, maar de schaal is enorm veranderd. De computer van Apollo 11, die in 1969 naar de maan vloog, werkte met maar een paar kilobyte geheugen. Dat verhaal vertelden we in ons artikel De computer van Apollo 11: wat betekent "4 KB geheugen" echt?.