Als je vandaag in je browser info.cern.ch intikt, ga je naar het adres van de eerste website ter wereld. Zwarte letters, witte achtergrond, blauwe onderstreepte links. Geen beeld en geen animatie. Maar deze sobere pagina is het beginpunt van een netwerk dat nu meer dan een miljard sites bereikt.
Er is alleen een klein voetnootje: de pagina die je ziet is niet precies het origineel uit 1991. Daar komen we zo op.
Een voorstel bij CERN, een NeXT-computer
Tim Berners-Lee schreef in maart 1989 bij CERN een voorstel voor een gedistribueerd informatiesysteem en diende in mei 1990 een iets bewerkte versie opnieuw in. Volgens de Web@30-pagina van CERN had hij tegen kerst 1990 de basisconcepten van het web (HTML, HTTP en URL) gedefinieerd en de eerste browser/editor en de eerste serversoftware geschreven.
De server draaide op een NeXT-computer bij CERN en het adres was info.cern.ch. De eerste website werd ook op deze machine gehost en beschreef het World Wide Web-project zelf: wat het web is, hoe je het gebruikt en waar je de software vandaan haalt.
6 augustus 1991: het web gaat open voor de wereld
Het Centre for Computing History schrijft dat de eerste website op 6 augustus 1991 werd gepubliceerd. Dezelfde dag kondigde Berners-Lee de WWW-software aan in de nieuwsgroep alt.hypertext. Volgens CERN was deze aankondiging het moment waarop de belangstelling voor het web van buiten de natuurkundegemeenschap begon.
De datum is dus gelaagd: de site werkte eind 1990 binnen CERN, en in augustus 1991 werd hij naar buiten toe aangekondigd en voor iedereen toegankelijk. Bronnen kunnen voor "de eerste website" een van deze twee data naar voren halen.
Wat betekent dan "nog online"?
Hier komt die voetnoot. De bestanden van de eerste site uit 1991 zijn niet onaangetast bewaard. CERN startte op 30 april 2013, bij de 20e verjaardag van het openstellen van het web voor het publiek, een project om de eerste site op het oorspronkelijke adres terug te brengen. Volgens CBC News is de herstelde versie een kopie uit 1992 die in de CERN-archieven werd gevonden. Volgens CBC beoogde het project niet alleen de pagina terug te brengen, maar ook de oorspronkelijke machinenamen en IP-adressen te herstellen, de eerste op tekst gebaseerde browserervaring opnieuw te creëren en de oorspronkelijke hardware te documenteren. De webbeheerder van CERN, Dan Noyes, zei dat dit "misschien de oudste kopie is die ze konden vinden" en dat ze zouden blijven zoeken naar oudere.
Wat je vandaag op info.cern.ch ziet, is dus de oudste versie van de eerste website die we hebben. Het adres is hetzelfde, de inhoud is een momentopname uit 1992. "Nog online" is juist, maar "35 jaar lang ononderbroken dezelfde pagina online" is niet helemaal juist.
Er is nog een belangrijke datum: op 30 april 1993 publiceerde CERN de World Wide Web-software als publiek domein (public domain). Dat was een van de belangrijkste redenen waarom het web zich als open standaard zo snel verspreidde.
Van 1 site naar 1,5 miljard
Het webserveronderzoek van Netcraft van juli 2026 meldt dat het antwoord kreeg van 1.494.915.628 sites. Dit aantal gaat niet over domeinnamen maar over "sites"; in dezelfde periode telt het onderzoek ongeveer 305 miljoen unieke domeinnamen. Het grootste deel van deze sites is niet actief. Netcraft schrijft in hetzelfde onderzoek dat Cloudflare met 50.838.387 actieve sites 23,46 procent van de actieve sites uitmaakt; daaruit berekend is het aantal actieve sites ongeveer 217 miljoen, dus slechts ongeveer 14,5 procent van het totaal.
| Toen | Nu |
|---|---|
| Eind 1990: 1 site, 1 server | Juli 2026: ongeveer 1,49 miljard sites (Netcraft) |
| Zwarte letters, blauwe links | Video, apps, kunstmatige intelligentie |
| Etiket "NIET UITZETTEN" op de server | Datacenters over de hele wereld |
| 1993: software werd publiek domein | Het web draait nog steeds op open standaarden |
Als je aan dit overzicht denkt, begrijp je de waarde van de eerste site beter. Er zitten geen advertenties, cookiemelding, video of abonnementsvenster in; alleen tekst en links. Maar het idee om op een link te klikken en naar een ander document te gaan ligt nog steeds aan de basis van elke pagina die je opent.
Een project dat op één computer begon, werd door het besluit van CERN om de software voor iedereen open te stellen het gigantische netwerk van nu.
Als je info.cern.ch ook eens bezocht, wat zou je op die eerste pagina het meest verbazen?