Bij Nintendo denk je misschien aan Mario, Zelda of de spelcomputer in je hand. Maar het verhaal van het bedrijf begon niet met een scherm, maar met kleurrijke speelkaarten van papier. En wel precies 88 jaar vóór de eerste thuisconsole.
23 september 1889, Kyoto
De oprichter van Nintendo is Fusajiro Yamauchi. Op 23 september 1889 opende hij in de Japanse stad Kyoto een klein bedrijf, dat in eerste instantie Nintendo Koppai heette. Zijn product was hanafuda: traditionele Japanse speelkaarten met bloemen en natuurmotieven.
Zoals Wikipedia meldt, ontstond hanafuda als alternatief voor de speelkaarten van westerse snit, die in Japan in die tijd verboden waren. Yamauchi's met de hand gemaakte kaarten sloegen aan en het bedrijf bleef jarenlang van dit werk bestaan. Nintendo's eerste "spel" was dus geen scherm, maar een stapel papier. Het begrip spel zat vanaf het begin in het DNA van het bedrijf; het enige wat veranderde, was het materiaal waarmee het spel werd gespeeld.
Kleinzoon Hiroshi en de tijd van "laten we alles proberen"
In 1949 stopte Hiroshi Yamauchi, de kleinzoon van de oprichter, met de Waseda-universiteit en nam hij het bedrijf over toen zijn grootvader een beroerte kreeg. Het kaartenbedrijf groeide; met een overeenkomst met Disney begon Nintendo Disney-figuren op zijn kaarten te drukken. Het jaar van deze overeenkomst wordt in de bronnen verschillend gegeven als 1958 of 1959.
Maar de kaartenmarkt had een grens. Daarom waagde het bedrijf zich op heel andere terreinen. In 1960 begon het in Kyoto een taxibedrijf genaamd Daiya te exploiteren; door problemen met de vakbond werd dit bedrijf later verkocht. Na de naamswijziging van 1963 richtte het samen met twee andere bedrijven een voedingsbedrijf op en verkocht het producten als instantrijst.
Een van de interessantste producten uit deze periode was een stofzuiger met afstandsbediening genaamd Chiritory. In het octrooi staat als uitvinder Gunpei Yokoi, een van de legendarische ontwerpers van het bedrijf. Het jaar wordt in de bronnen genoemd als 1978 of 1979; de Amerikaanse octrooiaanvraag werd op 5 oktober 1979 ingediend. Het apparaat zoog de vloer door om zijn as te draaien of in een rechte lijn voort te bewegen.
Van speelgoed naar scherm
Nintendo kwam dichter bij zijn huidige identiteit via speelgoed. In 1966 zag Hiroshi Yamauchi een prototype van een uitschuifbare arm dat Gunpei Yokoi had gemaakt. Dit speelgoed, dat onder de naam "Ultra Hand" werd verkocht, werd een van de eerste grote speelgoedsuccessen van het bedrijf. Na dit succes werd Yokoi een van de belangrijkste ontwerpers van het bedrijf en een van degenen die Nintendo stap voor stap naar elektronische spellen brachten.
Het echte keerpunt was de Color TV-Game 6, die op 1 juni 1977 in Japan uitkwam. Dit apparaat, ontwikkeld met Mitsubishi Electric, was de eerste thuisspelcomputer van Nintendo en werd verkocht voor 9.800 yen. In hetzelfde jaar kwam ook een tweede model uit, de Color TV-Game 15, en de serie liep van 1977 tot 1983. De tijd tussen 1889 en 1977 is precies 88 jaar.
| Toen | Nu |
|---|---|
| 1889: met de hand gemaakte hanafuda-kaarten | Wereldberoemde spelcomputers |
| 1960: taxibedrijf in Kyoto | Wereldwijd bekende spelpersonages |
| 1977: eerste thuisconsole Color TV-Game | Een gamereus die nog steeds hanafuda maakt |
Een verhaal van meer dan 130 jaar verandering
Op deze reis zijn er ook niet weinig mislukte pogingen. Het taxibedrijf werd verkocht, de ondernemingen in voeding en huishoudapparaten bepaalden de toekomst van het bedrijf niet. Maar elke poging leerde het bedrijf wat niet werkte. Uiteindelijk keerde Nintendo terug naar zijn eigen natuurlijke terrein, spellen die mensen vermaken; dit keer met elektronica in plaats van papier.
Wat Nintendo interessant maakt, is dat het zijn wortels nooit vergeet. Volgens een bericht van Kotaku uit 2022 blijft het bedrijf ook nadat het een consolereus werd hanafuda maken; sommige sets bevatten zelfs kaarten met een Mario-thema. De spelersvriendelijke, op plezier gerichte benadering die we nu op consoles zien, heeft ook wortels in dit lange verleden van kaarten en speelgoed. Maar de echte les is: om te overleven klopte het bedrijf aan bij veel deuren, van taxi's tot rijst, van stofzuigers tot speelgoed, en bleef het proberen tot het de juiste deur vond.
Dat een speelkaartenatelier uitgroeide tot een van de bekendste gamebedrijven ter wereld: komt dat volgens jou door geluk of doordat het steeds bleef proberen?