Bugün günde kaç mesaj yazdığını sayabilir misin? Muhtemelen hayır. Ama dünyanın ilk SMS'i yalnızca iki kelimeydi ve tarihi tam olarak biliniyor: 3 Aralık 1992. Üstelik bu mesaj bir telefondan değil, bir bilgisayardan yazıldı ve alıcısı cevap veremedi.
Gel, mesajlaşmanın bu sessiz başlangıcına bakalım. Çünkü bu hikâyede bir mühendis, bir Noel partisi, ağır bir telefon ve 29 yıl sonra gelen bir açık artırma var.
Bir bilgisayardan bir telefona
İlk SMS'i 22 yaşındaki İngiliz mühendis Neil Papworth gönderdi. Papworth, Sema Group adlı şirkette geliştirici ve test mühendisiydi ve ekibi Vodafone UK için bir Kısa Mesaj Servis Merkezi (SMSC) kuruyordu. Yani mesajları telefonlar arasında taşıyacak altyapıyı test ediyorlardı.
Papworth mesajı bir kişisel bilgisayardan yazdı. NPR'ın aktardığına göre o dönemin cep telefonları henüz mesaj gönderemiyordu, yalnızca alabiliyordu. Mesaj Vodafone'un Birleşik Krallık'taki GSM ağı üzerinden gitti.
Alıcı, Vodafone yöneticisi Richard Jarvis'ti. Jarvis o sırada bir ofis Noel partisindeydi ve mesajı Orbitel 901 model telefonunda okudu. NPR'a göre bu telefon 4,5 pound'dan (yaklaşık 2 kg) ağırdı.
"Merry Christmas" ve cevapsız kalan mesaj
Mesajın içeriği mevsime uygundu: "Merry Christmas", yani "Mutlu Noeller". Papworth NPR'a verdiği röportajda bir ayrıntının altını çiziyor: "The first message was Merry Christmas spelled with the full words, not X-mas. It was Christmas." Yani mesaj kısaltmasız, tam kelimelerle yazılmıştı.
Neden "Merry Christmas"? CBC'ye konuşan Papworth'un cevabı gayet sade: daha anlamlı bir mesaj yazılsa üzerine yorum yapılırdı, oysa bunun "başka bir anlamı yok." O gün aklında tarih yazmak değil, işini yapmak vardı. Kendi sözleriyle amacı, ekibin yaklaşık bir yıldır geliştirdiği yazılımın düzgün çalıştığından emin olmaktı. "It didn't feel momentous at all", yani "Hiç de tarihi bir an gibi hissettirmedi" diyor.
Peki Jarvis ne cevap verdi? Hiçbir şey. NPR'ın aktardığına göre Jarvis mesajı okudu ama yanıtlamadı, çünkü o dönemin cep telefonları mesaja cevap yazamıyordu. Tarihin ilk SMS'i böylece "görüldü" olarak kaldı. Bugün cevapsız bir mesaj bizi tedirgin eder, ama ilk mesajda cevap gelmemesi tamamen normaldi. Yine de Papworth geri bildirimsiz kalmadı. CBC'ye anlattığına göre mesajı gönderdikten birkaç saniye sonra, sistemin çalıştığını bilen meslektaşlarından başparmak işaretleri gelmişti.
2021: İlk SMS bir NFT oluyor
Hikâyenin en beklenmedik bölümü 29 yıl sonra geldi. Vodafone, bu ilk mesajı bir NFT (değiştirilemez token) olarak açık artırmaya çıkardı. Euronews'e göre satış 21 Aralık 2021'de Paris'teki Aguttes müzayede evinde yapıldı ve mesaj 107.000 euroya (yaklaşık 120.600 dolar) satıldı.
Alıcı, kimliği açıklanmayan ve teknoloji sektöründe çalışan Kanadalı biri olarak tanımlandı. Vodafone, elde edilen geliri BM'nin mülteci ajansına bağışlayacağını açıkladı. Yani hiçbir zaman cevaplanmamış iki kelimelik bir test mesajı, sonunda bir yardım kampanyasına dönüştü. Bir mesajın "orijinalinin" satılması fikri tuhaf gelebilir, ama NFT çılgınlığının zirve yaptığı 2021'de bu satış, dijital nesnelerin de koleksiyon parçası olabileceğinin en ilginç örneklerinden biri olarak manşetlere taşındı.
| 1992 | Bugün |
|---|---|
| Mesaj bilgisayardan yazıldı | Herkes telefonundan yazıyor |
| Alıcı cevap veremedi | Anında cevap, emoji, sesli mesaj |
| Yaklaşık 2 kg'lık telefon | Cebe sığan akıllı telefon |
| İki kelime: "Merry Christmas" | Günde sayısız mesaj |
Mütevazı bir mucit
En sevimli kısım belki de Papworth'un kendisi. Wikipedia'ya göre 2017'de günde sadece birkaç mesaj gönderdiğini, mesajlarını "oldukça sıkıcı" bulduğunu ve emoji menüsünü kullanmadığını söyledi. Dünyanın ilk SMS'ini gönderen adam, bugün mesajlaşmanın en sakin kullanıcılarından biri. CBC'ye göre bugün Kanada'nın Quebec eyaletindeki Longueuil'de yaşıyor.
O iki kelimelik test mesajı, bugün milyarlarca insanın gündelik iletişim biçiminin başlangıcı oldu. Ama o gün kimse bunun tarihi bir an olduğunu düşünmüyordu, sadece bir sistem test ediliyordu.
Senin telefonundaki ilk mesajı hatırlıyor musun, kime ne yazmıştın?