De camera in je telefoon heeft waarschijnlijk tientallen megapixels. Breng dat nu terug naar 0,01 megapixel, haal de kleur weg, maak het apparaat zo groot als een broodrooster en wacht 23 seconden per foto. Zo was de eerste draagbare digitale camera ter wereld precies.
Nog verrassender is dat het bedrijf dat hem maakte Kodak was, de koning van de fotofilm.
In een laboratorium, december 1975
Steven Sasson was een jonge elektrotechnisch ingenieur bij Kodak. De taak die hij kreeg was een tamelijk algemene vraag: wat kun je doen met een nieuwe beeldsensor, de CCD? De CCD was in 1969 bij Bell Laboratories uitgevonden door Willard Boyle en George E. Smith.
Sasson bouwde met de MV-101-sensor van Fairchild, van 100 x 100 pixels, een draagbare machine op batterijen. Volgens de geschiedenisregistratie van de IEEE was de machine in december 1975 klaar. Hij woog ongeveer 8 pond, dus 3,6 kilogram.
De resolutie was 10.000 pixels, dus 0,01 megapixel. De beelden waren zwart-wit en werden opgeslagen op een digitale cassette.
Elke foto 23 seconden, een televisie om te kijken
Nadat je de sluiter had ingedrukt, duurde het ongeveer 23 seconden voordat het beeld op de cassette was geschreven. Om de foto te zien moest je de cassette in een aparte afspeeleenheid doen en het beeld op een televisie weergeven. Dat duurde ook weer ongeveer 23 seconden.
In een interview met NBC News vertelt Sasson dat ze de eerste proef deden met een foto van een laboratoriumassistente. Op het scherm waren haar haren te zien, maar haar gezicht was wazig door ruis. Sasson merkte dat hij een paar kabels verkeerd om had aangesloten en herstelde dat. Hij voegt eraan toe dat het model niet erg tevreden was met het resultaat. Bij deze eerste opname was hoofdtechnicus Jim Schueckler aanwezig.
Bedenk eens wat 10.000 pixels is: zelfs een klein app-pictogram op je scherm bevat waarschijnlijk meer pixels. Maar het ging niet om de resolutie. Het ging erom dat een beeld voor het eerst niet op film, maar als getallen kon worden vastgelegd en opgeslagen.
| Toen (1975) | Nu |
|---|---|
| 0,01 megapixel | Tientallen megapixels in telefoons |
| Zwart-wit | Kleur, HDR |
| Opname op cassette, 23 seconden | Directe opname |
| Een televisie om te kijken | Het eigen scherm van het apparaat |
| 3,6 kg | Een telefoon in je zak |
Waarom legde Kodak hem op de plank?
Eerst de context: in de jaren 70 betekende fotografie film. Mensen deden film in de camera, gaven hem na het fotograferen af voor ontwikkeling en kregen dagen later de afdrukken. Een belangrijk deel van de inkomsten van Kodak kwam uit deze cyclus, dus uit film en afdrukken. Het idee van een foto die je op een scherm bekijkt en nooit op papier afdrukt, was die wereld volkomen vreemd.
Sasson liet de machine in 1976 aan Kodak-managers zien. In een PetaPixel-interview dat Snopes aanhaalt, zegt Sasson dat de managers hem vroegen: "waarom zou iemand zo een foto willen maken". Het bedrijf nam een octrooi op de technologie, maar maakte van de machine geen product.
Hier moeten we eerlijk zijn. Volgens Sassons eigen schatting had digitaal 15 tot 20 jaar nodig om met film te kunnen concurreren, en het prototype had een televisie nodig om het beeld te tonen. De beslissing was dus niet louter blindheid. Maar er is ook de andere kant van het verhaal: Snopes verwijst naar berichten waarin staat dat aan Sasson werd verteld dat de machine wel verkocht kon worden, maar dat dat niet zou gebeuren omdat hij de filmverkoop zou opeten. Kodak stopte intussen niet helemaal met werken aan digitale beeldvorming en bracht in 1991 een professioneel digitaal camerasysteem uit.
Het trieste einde van het verhaal
Kodak, in 1888 opgericht door George Eastman, was meer dan een eeuw bijna synoniem met fotografie zelf. Maar toen de filmwereld razendsnel naar digitaal overging, kon Kodak die omslag niet bijbenen. Volgens het bericht van CNN halveerden de verkopen van het bedrijf tussen 2005 en 2010 bijna. Op 19 januari 2012 vroeg Eastman Kodak bescherming aan onder hoofdstuk 11 (Chapter 11) van de Amerikaanse faillissementswet. Volgens CNN stonden er in de aanvraag 6,75 miljard dollar aan schulden en 5,1 miljard dollar aan bezittingen.
Sasson kreeg zijn erkenning van elders: op 17 november 2009 gaf de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama hem de National Medal of Technology and Innovation. Dat een bedrijf dat zijn eigen uitvinding niet op de markt bracht het moeilijk kreeg in de wereld die die uitvinding schiep, is een van de meest verteld lessen uit de techgeschiedenis geworden.
Ook al lijkt Sassons prototype nu een museumstuk, alle camera's in onze zak zijn gebaseerd op de vraag die hij beantwoordde: licht niet op film, maar in getallen vastleggen.
Welk bedrijf houdt er volgens jou nu de toekomst die het in handen heeft in een la, om zijn eigen oude product te beschermen?